منشور جنبش آذربایجان

اصل اول؛ آزادی، استقلال و تمامیت ارضی ایران

جنبش آذربایجان برای دموکراسی و یکپارچگی ایران که زین پس در این اساسنامه به اختصار «جنبش آذربایجان» یا «جنبش» نامیده خواهد شد، خواهان تحقق اصول ذیل می‌باشد:

الف) استقرار آزادی در میهنمان ایران

ب) حفظ استقلال ایران

پ) برابری یکایک مردمان ایران

ت) تمامیت ارضی و یکپارچگی ملی ایران

ث) تضمین حاکمیت ملی و اراده مردم ایران بر سرنوشت خویش.

اصل دوم ـ برابری و آزادی حق تعیین نوع حکومت

جنبش آذربایجان برای تحقق آزادی، برابری و حقوق بنیادین تمامی شهروندان ایران، بر پایه اصول و موازین مندرج در اعلامیه جهانی حقوق بشر و اسناد بین‌المللی مرتبط با آن مبارزه می‌کند و بر این باور است که تعیین نوع حکومت و نظام سیاسی آینده ایران، حق مسلم ملت ایران است که باید از طریق اراده آزاد و دموکراتیک مردم تعیین شود.

اصل سوم ـ وحدت ملی و تنوع فرهنگی ایران

جنبش آذربایجان بر این باور است که ایران خانه مشترک تمامی مردمان و شهروندان ایران است. ملت واحده‌ی ایران در عین برخورداری از هویت و پیوندهای تاریخی و ملی مشترک، از تنوع گسترده زبانی، قومی، فرهنگی، دینی، آیینی و اجتماعی برخوردار است. این تنوع بخشی جدایی‌ناپذیر از میراث تاریخی و فرهنگی ایران بوده و هیچ‌یک از اجزای آن را نمی‌توان به‌تنهایی نماینده یا معادل تمامیت ملت ایران دانست.

اصل چهارم ـ حق ملت ایران بر تعیین سرنوشت

جنبش آذربایجان بر این باور است که ملت ایران حق دارد در سرزمین تاریخی و مشترک خود، ایران، بر پایه اصول مندرج در اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق‌های بین‌المللی و سایر اسناد پذیرفته‌شده حقوق بشری، از حقوق و آزادی‌های سیاسی، مدنی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی برخوردار باشد و سرنوشت سیاسی و اجتماعی خود را تعیین کند.

اصل پنجم ـ نظام دموکراتیک، جدایی دین از حکومت و برابری شهروندان

جنبش آذربایجان بر این باور است که ملت ایران حق دارد نوع نظام سیاسی آینده کشور را در فضایی آزاد، دموکراتیک و فارغ از هرگونه ارعاب، اجبار و فشار تعیین کند. این نظام باید بر اصل جدایی دین از حکومت و سکولاریسم کامل استوار بوده و حقوق برابر تمامی شهروندان ایران را، فارغ از زبان، قومیت، باور دینی یا غیردینی، مذهب، آیین، جنسیت، پیشینه اجتماعی و سایر تفاوت‌های فردی و اجتماعی، به رسمیت بشناسد و تضمین کند.

اصل ششم ـ حاکمیت مردم و مشروعیت سیاسی

جنبش آذربایجان بر این باور است که ملت واحده ایران تنها مرجع مشروعیت‌بخشی به حکومت حاکم بر آن است و قدرت، تنها ناشی از اراده مردم است و مردم ایران حق کامل بر اعمال اراده و تعیین سرنوشت خود را دارا است و توان اعمال این حق مسلم باید از طریق سازوکارهای آزاد، دموکراتیک و عاری از اجبار و سرکوب برای آنان تضمین شود. ما یقین داریم که در سرنوشت ملت‌ها، هیچ نیرویی به اندازه خود ملت‌ها تعیین‌کننده نمی‌باشد. جنبش بر این باور است که در تعیین سرنوشت ملت‌ها، هیچ نیرویی مشروع‌تر و تعیین‌کننده‌تر از اراده خود ملت نیست.

اصل هفتم ـ آذربایجان و پیوند ناگسستنی آن با ایران

جنبش آذربایجان، خاستگاه خود را آذربایجان و هویت تاریخی و اجتماعی خود را در پیوند با مردمان، فرهنگ، تاریخ و میراث گرانقدر ایران می‌داند. بنیان‌گذاران و اعضای جنبش، با الهام از پیشینه تاریخی آذربایجان در دفاع از آزادی، عدالت، قانون‌خواهی و مبارزه با استبداد و ستم، خود را متعهد می‌دانند در چارچوب اصول این منشور برای تحقق آزادی، دموکراسی، حقوق برابر و سربلندی ایران تلاش کنند.

جنبش، در عین پایبندی کامل و مبارزه در راستای استقلال، تمامیت ارضی و یکپارچگی ملی ایران، خود را متعهد به پاسداری از حقوق، منافع مشروع، هویت تاریخی و فرهنگی و توسعه و آبادانی آذربایجان و دفاع از حقوق برابر مردمان آن می‌داند و بر این باور است که آذربایجان بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران و هویت تاریخی و ملی آن است.

جنبش بر این باور است که اعتلای آذربایجان و پیشرفت و سربلندی ایران دو هدف متعارض نیستند، بلکه در چارچوب ایران آزاد، دموکراتیک و یکپارچه، در پیوندی متقابل و پایدار قرار دارند. از این‌رو، جنبش تمامی توان و ظرفیت خود را برای اعتلای آذربایجان و آبادانی آن، همزمان با تلاش برای آزادی، توسعه، رفاه و سربلندی سراسر ایران به کار خواهد گرفت.